avukatcihangir @ hotmail.com

Bir okurum aracılığıyla, birçok kişinin sorunu olan kıdem tazminatıyla ilgili olarak 
“Cihangir Bey sizin yazılarınızı ve yorumlarınızı  izliyorum. Bir yıldır kıdem tazminatı fonu çıktı çıkacak bekliyoruz. Soru şu: 10 yıldır özel bir kurumda çalışıyorum. Sigorta başlangıcım  1999 sonrası,Yaş sınırı nedeniyle memurluğa geçiş yapacağım. Ancak özel kurumdan istifa ederek ayrılacağım diyelim ki 1 Ocak 2013’ten itibaren yasalaşırsa  benim 10 yıllık geriye dönük tazminat hakkım nasıl olur? Yasadan sonra istifa edip ayrılsam tazminatımı sonradan alabilir miyim? Karar vermek için bunları bilmem gerekir?” diye yazmış.

Bana dışarıda da  çoğu kez  ele aldığım veya alacağım veya yanıtladığım soruların  bir kısmını kıdem tazminatı kaplıyor. Uzun bir süre çalışan işçinin en önemli haklarından biri kıdem tazminatı. Mutlaka bu durumun değiştirilmesi gerekir,artık mevcut kıdem tazminat sistemi işçiyi mağdur etmektedir.

Şu an ki uygulamaya bakarsak, kıdem tazminatı almak için aşağıdaki şartlardan birinin olması lazım geliyor;

1- İşveren tarafından 4857 sayılı İş kanunu 25/2 maddesi haricinde bir nedenle iş sözleşmesinin sona ermesi,(Bunlar sağlık, Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri, Zorlayıcı sebepler)

2- İşçi tarafından 4857 sayılı İş kanunu 24. maddesi uyarınca fesih,
(Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: Sağlık sebepleri:

a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.

b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

    i) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

    ii) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.

c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,

f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

Zorlayıcı sebepler:İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.

3- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde evlilik  nedeniyle işten ayrılması,

4- Askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi,

5- Ölüm nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi,

6- 15 yıl 3600 günle iş sözleşmesinin sona ermesi,

7- İşçinin emeklilik, toptan ödeme nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi, durumlarında Kıdem tazminatı ödenmektedir.

Bunun dışında, memurluğu kazanıp istifa eden, eşinin tayin nedeniyle istifa eden, doğum yapıp çocuğa bakım için istifa eden, üniversite sınavını kazanıp istifa eden kişilerin kıdem tazminatı hakkı yoktur. 
 8.9.1999 tarihinden sonra işe başlayan kişilerin 15 yıl ve 3600 günü doldurup yaş beklerken kıdem tazminatı alma hakları yoktur. Üstelik kıdem tazminatı fonu çıksa bile geçmiş yılları kapsamayacağından bir avantajı olmayacak.

Bu durumda okurun istifa etmesi durumunda kıdem tazminatı ödenmeyecektir. 

Kadınların borçlanma isyanı
Bir sıkıntıda sigorta başlangıcı doğumdan sonra olan ve hakları alınan kadınlar buda gelen sorular arasında.

Pek çok yerde dile getirildi bizde yazalım,kadınların mağdur durumunu.
Sigortalı olduğu tarihten önce doğum yapmış olan anneler borçlanamıyor.
Doğum borçlanması yaparak eksik günlerini tamamlayamayan kadınlarımızı da yazalım istedim. Bizden ilgililere bildirmek düşüyor.

Hukuk ve adalet dolu günler dileklerimle. Sağlıcakla Kalın.