Palmiye Hastanesi Ramazan Bayramı  

 
Ercan Gida

Ziyaretçi Defteri

halil ibrahim

kaldırımdaki ağaçlar neden budanmıyor çok merak ediyorum
bu kaldırımlar ne zaman yapılacak kuaförler caddesinde kaldırımlara araç parkediyorlar inanmazsanız bir geçin bakın arabalar kaldırımda yayala...

Oku  |  Yaz

Türkiye YTL ile Nereye Gidiyor

Türkiye, 2005 Ocağından itibaren Yeni Türk Lirası'na kavuşuyor. Yeni Türk Lirası'yla tanışmaya az bir süre kala, hazırlıklar da sürüyor. Yeni Türk Lirası konusunda akıllarda oluşan soru işaretlerini Adana Yeminli Mali Müşavirler Odası Başkanı Nevzat Barak, sorduğumuz sorularla gidermeye çalıştı. İşte; Adana Mali Müşavirler Odası başkanı Barak'a YTL'ye ilişkin sorduğumuz sorulara aldığımız cevaplar.


Paramızdan neden sıfır atılıyor?

Bilindiği gibi, ülkemizde 1970'lerde başlayan yüksek enflasyon, bazı ekonomik değerlerin milyarlarla, trilyonlarla ve hatta katrilyonlarla ifade edilmesine neden olmuştur. Bu süreçte ekonominin nakit ihtiyacı ise 1981 yılından bu yana ortalama her 2 yılda bir defa tedavüle çıkarılan üst değer de yeni banknotlarla karşılanmıştır. Bunun sonucunda gelinen noktada, dünyadaki en büyük kupürlü banknot (20.000.000) sadece ülkemizde kullanılmaktadır. Bu durum paramızın itibarını da olumsuz yönde etkilemektedir.


Diğer taraftan, bol sıfırlı rakamlar başta kasa işlemlerinde olmak üzere, muhasebe ve istatistik kayıtlarında, bilgi işlem programlarında ve ödeme sistemlerinde de sorunlar yaratmaktadır. Bu nedenle, paramızdan altı sıfır atılması sadece psikolojik olarak değil, teknik bir ihtiyaç olarak da karşımıza çıkmaktadır.


Paramızdan sıfır atılmasının faydaları nelerdir?

Paramızdan sıfırların atılması ile birlikte; Bol sıfırlı rakamların yarattığı teknik ve operasyonel sorunlar aşılacak, Enflasyonun kalıcı bir biçimde tek haneli rakamlara düşürülmesindeki kararlılık daha iyi anlaşılacak. YTL olarak üst değerli 2 büyük kupür daha çıkarılacak, bu sayede istikrar ortamında uzun süre kupür kompozisyonunda değişiklik yapılmasına gerek kalmayacak, enflasyonun tek haneli rakamlara düşürülmesiyle birlikte paramızın itibarı yükselecek. Madeni para kullanım alışkanlığı artacak, kuruşla işlem yapma dönemine geri dönülecektir.


Devletimizin yeni para biriminin ismi nedir?

1.1.2005 tarihinden itibaren yeni para birimimizin ismi "Yeni Türk Lirası "dır (YTL).
Yeni Türk Lirası'nın alt birimi ise "Yeni Kuruş " tur (YKr). Bir Yeni Türk Lirası yüz Yeni Kuruşa eşittir.


Yeni para biriminin ismi neden "Yeni Türk Lirası" olarak belirlenmiştir?

Yeni para birimimizin ismi belirlenirken; geleneksel olarak kullanılan, Cumhuriyet döneminin yegane para birimi olan ve uluslararası piyasalarda da ülkemiz ile özdeşleşmiş olan "Lira" ibaresi aynen muhafaza edilmiştir. Parasından sıfır atan diğer ülke uygulamalarında da genellikle ulusal para birimlerinin başına "yeni" ibaresinin getirildiği görülmektedir.

Diğer taraftan, hiper-enflasyon nedeniyle parasından birçok kere sıfır atmak zorunda kalan ülkelerde ise, yeni para birimlerine geçilirken para birimleri arasında karışıklığa neden olmamak için farklı isimlerin kullanıldığı da görülmektedir.


Ancak, ülkemizde ekonomik istikrarın devamlılığı ile birlikte uzun dönemde paramızdan tekrar sıfır atılması gerekmeyeceğinden, para birimimizin başına geçici bir süreliğine "yeni" ibaresinin konulması uygun görülmüştür.


Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasındaki değişim oranı nedir?

Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, bir milyon Türk Lirası (1,000,000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası (1 YTL) olacaktır.

 

YTL banknot ve madeni paralar hangi kupürlerden oluşacaktır?

YTL banknotlar : 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 YTL, Madeni Paralar: 1, 5, 10, 25, 50 Yeni Kuruş ve 1 Yeni Lira'dan oluşacaktır.


En küçük madeni para 1 Yeni Kuruş olacaktır. Buna göre, 1 Yeni Kuruşun altındaki küsuratlı işlemler nasıl sonuçlandırılacak?

Mal ve hizmetlerin birim fiyatları 1 Yeni Kuruş'un altında belirlenebilecek olup, Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerde, ödeme aşamasında ve işlem sonuçlarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanacak, yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.


Operasyonun neden 2005 yılında yapılmasına karar verilmiştir?

Dünyada bugüne kadar 49 ülke parasından sıfır atmıştır. Bu ülkelerde yeni para birimine geçiş genellikle bir istikrar programıyla birlikte gündeme gelmiş ve istikrar programının enflasyon üzerindeki olumlu etkileri ortaya çıktıktan sonra operasyon gerçekleştirilmiştir. Ülkemizde, uygulanmakta olan istikrar programının enflasyon üzerindeki olumlu etkilerinin somut bir şekilde ortaya çıkması nedeniyle en uygun tarihin 2005 yılının başı olduğu düşünülmüştür. Ayrıca, paradan sıfır atma uygulamasına geçişte genelde mali yıl başları tercih edilmektedir. Bunun amacı, defter tutma zorunluluğu olan gerçek ve tüzel kişilere dönem ortasında ara hesap vaziyeti çıkarma yükü getirmemektir.


Halen kullandığımız banknot ve madeni paralar ne zamana kadar geçerlidir?

Halen kullandığımız banknot ve madeni paralar 2005 yılının sonuna kadar geçerlidir. 2005 yılında 1 yıl boyunca hem bugünkü Türk Liraları hem de Yeni Türk Liraları birlikte tedavül edecektir.

Türk Lirası banknotlar 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren tedavülden kaldırılacak ancak, bu tarihten itibaren 10 yıl boyunca (zamanaşımı süresince) sadece Merkez Bankası (Merkez Bankası Şubesi bulunmayan yerlerde T.C. Ziraat Bankası) tarafından değiştirilecektir.

Paramızdan sıfır atılması enflasyon artışına neden olacak mı?

Bilindiği gibi, fiyat yuvarlamaları konusu benzer bir operasyon yaşanan Euro bölgesinde en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Ülkemizdeki operasyon Euro'ya geçişteki küsuratlı dönüşüm kurlarından farklı olarak sadece sıfır atmaya dayalı bir operasyondur. Dolayısıyla, fiyat yuvarlamalarının Euro bölgesine kıyasla daha az hissedileceği düşünülmektedir. Kaldı ki, resmi açıklamalara göre Euro bölgesinde 2002 yılının ilk 6 ayında gerçekleşen yuvarlama etkisi genel tüketici fiyat endeksinde binde 2 düzeyini geçmemiştir. Diğer taraftan, yüksek enflasyon nedeniyle ve madeni para kullanma alışkanlığının yitirilmesi sonucunda, yuvarlama etkisinin ülkemizde zaten var olduğu unutulmamalıdır. Sonuç olarak, düşük düzeyde gerçekleşse dahi fiyat yuvarlamaları süreklilik arz etmeyecek; operasyonun enflasyonist etkisinden ziyade, enflasyonun tek haneli rakamlara indirilmesindeki kararlılık ön plana çıkacaktır.

Paramızdan sıfır atılması döviz kurlarını veya faiz oranlarını etkileyecek mi?

Paramızdan sıfır atılmasının döviz kurları veya faizler üzerinde, bekleyişleri olumlu yönde etkilemekten başka olumlu veya olumsuz bir etkisi yapması beklenmemektedir. Zira, kurları ve faizlerin genel düzeyini belirleyen temel unsurlar ekonominin temelleri ve uygulanan istikrar programıdır.


YTL'ye geçişle birlikte Türk Lirasını içeren mevzuat, idari, adli ve hukuki işlemler YTL'ye göre nasıl sonuçlandırılacaktır?

Kanunlarda ve diğer mevzuatta, idari işlemlerde, yargı kararlarında, her türlü hukuki muamelelerde, kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında Türk Lirasına veya Liraya yapılan atıflar, Yeni Türk Lirasına yapılmış sayılacaktır.

 

TL üzerinden düzenlenen belgelerin geçiş döneminde YTL'ye dönüştürülmesi herhangi bir mali yükümlülüğe neden olacak mı ?

Tarafların, Türk Lirası üzerinden yapılan her türlü hukuki muamele ile kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer işlem ve belgeleri, belirtilen değişim oranını dikkate alarak 31.12.2005 tarihine kadar, bu tarih dahil Yeni Türk Lirası'na göre değiştirmeleri halinde, bu muamele ve düzenlenecek belgeler her türlü vergi, resim, harç ve diğer yükümlülüklerden muaf olacaktır.

 

2005 yılı boyunca mal ve hizmet bedellerini gösteren fiyat etiketleri ve listeler nasıl düzenlenecektir?

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 12.nci maddesi çerçevesinde düzenlenecek etiket ve tarife listeleri, 1.1.2005-31.12.2005 tarihleri arasında, TL ve YTL üzerinden ayrı ayrı gösterilecektir.

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler hakkında, aynı Kanun'un 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen ceza uygulanacaktır. Cezanın 2004 yılındaki tutarı 128.500.000.- TL. olup, 2005 yılında bu rakam yeniden değerleme oranında arttırılacaktır.

Eskimiş ve yıpranmış banknotlar nerede ve nasıl değiştirilmektedir?

Yazıları okunmayacak şekilde kirlenmiş, yıkanmış, boyanmış, yanmış, yırtılmış veya sair sebeplerle eskiyip yıpranmış, değeri belirlenebilen tam banknotlar ile yüzeyindeki eksiklik % 50 den az olan banknotlar, yazılı değeri üzerinden başabaş olarak; tek parçadan ibaret olmak kaydıyla yüzeyindeki eksiklik % 50 olan banknotlar yazılı değerinin yarısı üzerinden yenileriyle değiştirilmekte; yüzeyinin yarısından fazlası eksik olan banknotlar ise değiştirilmemektedir.

 

Yeni Türk Lirası'na geçişle birlikte banka hesapları ne olacak ?

01.01.2005 tarihinden itibaren, kaydi olarak takip edilen tüm TL hesapların YTL'ye dönüşümü gerektiğinden, banka hesapları da 01.01.2005 tarihi itibariyle Yeni Türk Lirası'na dönüştürülecektir.


Yeni ibaresi kaldırılacak mı ?

Bakanlar Kurulu Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta yer alan "yeni" ibarelerin kaldırmaya ve uygulamaya ilişkin esasları belirlemeye yetkilidir. Yeni Türk Lirasına 2005 yılının başında (1.1.2005 tarihinde) geçilecektir. Birinci aşamada, TL ve YTL banknotlar bir yıl süre ile birlikte tedavül edecek ve bir yılın sonunda TL banknotlar dolaşımdan kaldırılacaktır. İkinci aşamada, diğer bir çok ülke uygulamasında olduğu gibi, birkaç yıl sonra Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk Lirası ibaresinin başındaki yeni ibaresi kaldırılarak tekrar TL' ye dönülecektir.


Ödeme kaydedici cihazların (YTL) ve (YKr) ye göre işlem yapacak şekilde düzenlenecek midir ?

Ödeme kaydedici cihaz üretici veya ithalatçıları, Maliye Bakanlığına müracaat ederek gerekli izni aldıktan sonra, daha önce onaylananlar da dahil olmak üzere tüm ödeme kaydedici cihazlarını (YTL) ve (YKr) ye göre işlem yapacak tarzda düzenleyeceklerdir. Bu düzenleme işlemleri en geç 31.03.2005 tarihine kadar tamamlanmış olacaktır.


Ödeme kaydedici cihazların uyumlanması 2004 yılı içerisinde yapılabilir mi?

Ödeme kaydedici cihazların 2004 yılı içerisinde, 01.01.2005 tarihinden itibaren ikinci bir teknik müdahaleye gerek kalmaksızın (YTL) ye göre işlem yapacak tarzda düzenlenmesi de mümkün bulunmaktadır. Bu şekilde düzenlenen cihazlar 31.12.2004 tarihine kadar (TL) ye göre, 01.01.2005 tarihinden itibaren ise (YTL) ye göre fiş verecek şekilde kullanılacaktır. Cihazları yukarıda belirtildiği gibi düzenlenen mükellefler, 01.01.2005 tarihinden itibaren satışlarında müşteriler ödemeyi hangi parayla (TL, YTL, YKr) yaparlarsa yapsınlar, kayıt ve belge verme işlemlerini (YTL ve YKr) ye göre gerçekleştireceklerdir.


Her iki para birimi olan ödeme kaydedici cihazlarda, KDV beyannamesine hangi mali hafıza bilgileri eklenecektir.?

Uygulamanın başladığı ayda, ödeme kaydedici cihaz hafızasında (TL) bilgilerinin de olması halinde, o aya ait katma değer vergisi beyannamelerine eklenecek mali hafıza raporlarında, (TL) ve (YTL) bilgileri ayrı ayrı gösterilecektir. Takip eden aylara ilişkin mali hafıza raporlarında ise eskiden olduğu gibi aylık ve genel toplamlar yer alacaktır.

Düzenleme yapılıncaya kadar, YTL ile yapılan ödemelerde kayıtlar nasıl yapılacaktır?

Mükellefler, düzenlenme işlemi gerçekleşinceye kadar yapacakları satışları ile ilgili olarak, ödeme hangi parayla yapılırsa yapılsın cihazlarına (TL) kaydı yapacaklar ve dolayısıyla ödeme kaydedici cihaz fişi üzerinde de (TL) yer alacaktır. Anılan mükelleflerin söz konusu faaliyetlerinde (YTL) üzerinden 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre fatura veya perakende satış vesikalarını kullanmaları da mümkündür.


Düzenlenemeyen ödeme kaydedici cihazların durumu ne olacaktır ?

Teknik veya sair nedenlerle cihazları düzenlenemeyen mükellefler, en geç 31.03.2005 tarihine kadar eski cihazlarının yerine (YTL) ye göre işlem yapabilecek özelliklere sahip ödeme kaydedici cihazları alıp kullanacaklardır. Anılan mükellefler, yeni cihaz aldıktan sonra düzenlenemeyen eski cihazlarını 30.06.2005 tarihine kadar hurdaya ayıracaklardır.


Yeni yazar kasa almayı teşvik edici bir düzenleme var mıdır ?

Bilindiği gibi 3100 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesi ile, kullanmak amacıyla satın alınan ödeme kaydedici cihazlar için % 100'e kadar amortisman oranı seçebilme imkânı getirilerek, YTL'ye uyumlu ödeme kaydedici cihazların satın alınması teşvik edilmiştir. Eskiden mevcut olan % 40'lık vergi matrahından ayrıca indirim imkânı da aynı Kanunla kaldırılmıştır.


Mükelleflerin, 31.12.2004 tarihli bilançolar nasıl çıkarılacak ve 2005 açılış kayıtlarının nasıl yapılacak?

İşletmeler 31.12.2004 tarihine kadar tüm belgeleri Türk Lirası cinsinden düzenlemek ve dönem sonu işlemleri dahil tüm muhasebe kayıtlarını Türk Lirası üzerinden yapmak zorundadırlar. Bu nedenle 31.12.2004 tarihli bilanço öncelikle Türk Lirası üzerinden düzenlenecektir. Ancak 31.12.2004 tarihli bilanço tutarları 1.1.2005 tarihi itibariyle değişim oranı esas alınarak YTL'ye dönüştürülecek ve 2005 açılış kayıtları olarak YTL tutarlar esas alınacaktır. 1.1.2005 tarihinden itibaren başlayan dönemlere ait mali tablolar YTL üzerinden düzenlenecektir.


YTL'ye dönüşüm sırasında meydana gelecek olumlu ve olumsuz farkları nasıl muhasebeleştirilecektir ?

Dönüşüm işlemi yapılırken yuvarlamalar nedeniyle oluşacak olumlu farklar 679 diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabına, olumsuz farklar ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına kaydedilecektir. Gelir yazılan olumlu farklar vergi matrahının hesabında gelir olarak dikkate alınırken, olumsuz farklar Kanunen Kabul Edilen Gider olarak dikkate alınacaktır. Tebliğde bu iki hesabın netleştirilmesinden söz edilmemiştir.

Dönüşüm işlemi muhasebe açısından ana hesap itibariyle mi yapılacaktır ?

Dönüşüm işlemleri ana hesaplar bazında değil, yardımcı hesapların varsa alt hesapları (yani en son kırılımdaki hesaplar) bazında yapılacaktır. Alacak ve borç hesaplarının alacaklı ve borçlu bazında dönüşüme tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.


Kayıtlarda iz bedeliyle takip edilen iktisadi kıymetler muhasebeleşecek midir ?

Hesaplarda 1 TL iz bedeli ile takip edilen iktisadi kıymetler 1 YKr'ye dönüştürülecek ve hesaplara 0,01 YTL olarak kaydedilecektir. Amortismana tabi iktisadi kıymetlerde her bir iktisadi kıymet için ayrı ayrı dönüşüm işlemi yapılacak, bunların birikmiş amortismanları da ayrı ayrı dönüştürülecektir.


Muhasebede görülen çek ve senetlerde dönüşün işlemi total olarak mı Yapılacaktır?

Çek ve senet portföyünde bulunan her bir çek ve senet tutarı da ayrı ayrı YTL ye dönüştürülerek YTL cinsinden çek ve senet portföyü bulunacaktır.


Özel hesap dönemine tabi mükelleflerde dönüşüm nasıl olacaktır ?

Maliye Bakanlığı'nca özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler de 01/01/2005 tarihinde normal vergilendirme dönemine sahip diğer mükellefler gibi işlem yapacaklardır. Ancak, bu mükellefler 31/12/2004 tarihi itibariyle geçici mizan çıkartacaklar, mizanda yer alan hesapları diğer mükelleflerin tabi oldukları esas ve usuller çerçevesinde YTL para birimine dönüştürecekler ve bu tutarları 01/01/2005 tarihli açılış maddesi olarak muhasebeleştireceklerdir. Diğer mükellefler için tespit edilmiş muhasebe kayıt, saklama, belge ve bildirim düzeni bu mükellefler için de geçerlidir.

İşletme defteri tutan mükellefler hangi para birimine göre defter tutacaklardır?

Bilanço esası dışında işletme hesabı esasına göre defter tutan diğer mükellefler de 01/01/2005 tarihinden itibaren YTL para birimine göre defter tutacaklardır. Bu mükellefler 2005 yılına devreden dönem sonu mal tutarları toplamı ve amortismana tabi iktisadi kıymetler gibi kayıtlarını YTL'na dönüştürerek kaydedeceklerdir. Bu tür mükelleflerde getirilen tüm düzenlemelere uyacaklardır.


Belgelerin nasıl düzenleneceği konusunda neler diyeceksiniz ?



1.1.2005 tarihine kadar tüm belgeler (fatura, sevk irsaliyesi vb.) TL üzerinden düzenlenecek, bu tarihten itibaren düzenlenecek tüm belgeler ise YTL ve YKr cinsinden olacaktır. Aynı şekilde bu tarihten itibaren muhasebe kayıtları da YTL üzerinden yapılacaktır.

 

Fatura ve benzeri belgelerde KDV hesaplaması nasıl yapılacaktır ?

Fatura veya fatura yerine geçen belgelerde aynı orana tabi birden fazla mal veya hizmet bedeli gösterildiğinde KDV aynı orana tabi mal ve hizmetlerin toplamları dikkate alınarak hesaplanacaktır. Farklı orana tabi mal ve hizmetlerin aynı faturada yer alması durumunda KDV her bir oranın matrah toplamı dikkate alınarak hesaplanacaktır.

ÖTV hesaplaması da toplam bedel üzerinden mi yapılacaktır ?

ÖTV uygulamasında ise, KDV'den farklı olarak her bir mal için ayrı ayrı ÖTV hesaplanacaktır.

2004 yılında satılıp 2005 yılında iade edilen mallar hangi para cinsinden faturalanacaktır ?

1.1.2005 tarihinden önce satılan ve faturası TL üzerinden düzenlenmiş bulunan malların, 1.1.2005 tarihinde itibaren iade edilmesi halinde iade faturaları YTL üzerinden düzenlenecek ve kayıtlara alınacaktır.


2005 öncesi bir tarih taşıyan belgelerin 2005 yılında kayda alınması hangi para biriminden olacaktır ?

1.1.2005 öncesi bir tarihi taşıyan ve TL üzerinden düzenlenmiş bulunan belgelerin 1.1.2005 tarihinden itibaren kayıtlara alınması durumunda bu belgelerde yer alan TL tutarlar dönüşüm oranında YTL'ye dönüştürülerek kayda alınacaktır.


Mükellefler eski faturalarını kullanabilecekler midir ?

Mevcut basılı faturaların kullanılmasına devam edileceği açıktır. Ancak bu basılı faturalarda TL'ye ait ibareler var ise, bunların YTL/YKr olarak değiştirilmesi, yanlış anlama ve uygulamaları önlemesi bakımından gereklidir.


Fatura veya benzeri belgelerde 1 YKr altında birim fiyatlara yer verilebilir mi ?

Faturalarda 1 YKr'nin altında birim fiyatlara yer verilebilir, başka bir deyişle mal veya hizmetlerin birim fiyatları 1 YKr altında belirlenebilir. Bu durumda ödeme aşamasında ve işlem sonuçlarında yarım YKr altındaki değerler dikkate alınmayacak, yarım YKr ve üzerindeki değerler 1 YKr'ye tamamlanacaktır.


Defterlerde TL cinsinden alt hesap açılmalımıdır ?

2005 yılı sonuna kadar TL banknot ve madeni paralar da tedavül edeceği için isteyen mükellefler TL cinsinden kasa alt hesabı kullanabilir. Bu hesaba yapılacak kayıtlar tahsil edilen TL tutarı YTL'ye dönüştürülmek suretiyle bulunan YTL tutarı esas alınarak yapılacaktır. Döviz cinsinden efektiflerde olduğu gibi TL'ler için de ayrı alt hesap açılmasını öneriyoruz.


2005 yılında beyannameler nasıl düzenlenecektir ?

1.1.2005 tarihinden sonraki dönemlere ilişkin beyannameler YTL cinsinden düzenlenecektir. 2004 yılı vergilendirme dönemine ilişkin olmakla birlikte, 1.1.2005 tarihinden itibaren verilecek KDV, muhtasar, geçici vergi ve kurumlar vergisi gibi beyannamelerin de YTL cinsinden düzenleneceği Genel Tebliğde belirtilmiştir.


2004 yılı gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin ekinde yer alan mali tabloların hangi para cinsinden düzenlenecektir ?

Tebliğde, 2004 yılına ilişkin olarak düzenlenen ancak 1.1.2005 tarihinden itibaren verilecek olan beyannameler ekinde yer alacak mali tabloların YTL cinsinden düzenleneceği belirtilmiştir. Buna göre Türk Lirası cinsinden düzenlenmiş 31.12.2004 bilançoları ve 2004 yılına ait gelir tabloları, değişim oranı esas alınarak YTL'ye dönüştürülecektir.

Ücretlilerde vergi indirimi nasıl olacak?

Tebliğde, 2004 yılı harcamalarına ilişkin ücretlilerde vergi indirimi uygulamasında, ücretliler tarafından 20.01.2005 tarihine kadar verilecek olan bildirimlerin TL olarak düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Çünkü söz konusu bildirimler 2004 yılında yapılan harcamalara ilişkin olup, harcama belgelerinde yazılı olan para birimi TL'dir. Ancak işverenler TL cinsinden hesaplanan vergi indirimi tutarlarını YTL'ye çevirerek muhtasar beyannamede mahsup edeceklerdir.


2004 yılı sonuna kadar vadesi 2005 yılına tekabül eden çek ve senet düzenlenebilir mi ?

2004 yılı sonuna kadar vadesi 2005 yılına rastlayan çek ve senetlerin TL üzerinden düzenlenmesi gerektiğini düşünüyoruz. Nitekim Tebliğde 31.12.2004 tarihi itibariyle mevcut 2005 vadeli çeklerin ne şekilde YTL'ye dönüştürüleceği açıklanmak suretiyle bu husus dolaylı olarak açıklanmış bulunmaktadır.


Vergilerde yuvarlama yapılacak mıdır ?

1.1.2005 tarihinden itibaren ödeme aşaması ve işlem sonuçlarında gösterilebilecek en küçük para 1 YKr olacağı için tahsil edilebilecek vergiler de en az 1 YKr olacaktır. Yarım YKr'un altındaki vergiler tahsil edilmeyecek, yarım YKr ve üzerindeki (1 YTL ye kadar) vergiler ise 1YKr'ye tamamlanacaktır.


2005 yılında muhasebe kayıt düzeni ile ilgili yapılacak işlemler nelerdir ?

İşletmeler 31/12/2004 tarihli bilanço hesaplarında yer alan TL değerleri 01/01/2005 tarihinde ilk işlem olarak YTL para birimine dönüştüreceklerdir. Hesaplardaki toplam TL tutarların YTL'na dönüşümünde bulunacak tutar ile alt hesapların daha sonra ayrı ayrı dönüşümü halinde bulunacak tutarlar toplamı tamamlamalar (yuvarlamalar) nedeniyle eşit olmayabilecektir. Bu nedenle, işletmeler tek düzen hesap planına uygun bir şekilde defter-i kebir hesaplarında yer alan TL tutarların YTL'na dönüşümü işlemlerine yardımcı hesapların varsa alt hesaplarının, diğer bir ifadeyle hesap planlarının en son kırılımdaki hesaplarının tek tek Yeni Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle bulunan ana hesap toplam tutarının muhasebe kaydını yapacaklardır.


Mükellefler karşılaştırmalı mali bilançolarını nasıl düzenleyeceklerdir.?

Mali tablolarının karşılaştırmalı olarak (önceki dönem-cari dönem) düzenlenmesindeki amaç söz konusu tabloların kıyaslanarak analizinin yapılması olduğundan önceki döneme ait olan tablolarda kullanılan para birimi ile cari döneme ait para biriminin aynı olması gerekmektedir. Bu nedenle, mükelleflerce, 2004 mali yılı işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen ancak, 01/01/2005 tarihinden sonra verilmesi gereken Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyannameleri ekinde yer alan mali tablolarında kullanılacak para birimi YTL olacaktır.


Bankalarca verilen eski çek karnelerinin değişimi, değerli kağıt bedeline tabi midir ?

21 Seri no.lu Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği ile 210 Sayılı Kanuna ekli ve 3239 sayılı Kanun ile değişik değerli kağıtlar tablosunda yer alan değerli kağıtların bedelleri 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden belirlenerek, her bir çek yaprağının değerli kağıt bedeli 1.500.000.-TL olarak açıklanmıştır. Çek karnelerinin değişimi yasal açıdan zorunlu olmamakla birlikte, YTL'na geçişin teşvik edilmesi ve kullanım sırasında olabilecek muhtemel karışıklıkların önlemesi amacıyla banka müşterilerinin ellerindeki mevcut TL ibareli çek karnelerini, mevcut çek karnelerinin tam olarak iade edilmesi şartıyla, 01/01/2005 tarihinden itibaren aynı sayıda YTL ibareli çek karneleri ile değiştirmek istemeleri halinde değişim işlemi değerli kağıt bedeli tahsil edilmeden yapılacaktır.


TL. nin YTL ile değişimi sırasında bankalar vergi kimlik numarası soracaklar mıdır?

Bilindiği üzere, 2 Seri no.lu Vergi Kimlik Numarası Genel Tebliğinde bankacılık ve mali hizmetlerle ilgili işlemlerde vergi kimlik numarasının tespiti ve kullanımı ile ilgili usul ve esaslar açıklanmıştır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bankalar ve özel finans kurumlarının TL banknot ve madeni paraları yeni çıkarılacak YTL banknot ve madeni paralarla değiştirme işlemini yaparken bu işlemlere muhatap veya taraf olan gerçek ve/veya tüzel kişilerin vergi kimlik numarasını tespit etmeleri ve bu işlemlere ilişkin belge, hesap ve kayıtlarında vergi kimlik numaralarına yer vermeleri zorunlu değildir.


YTL ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu'nda değişiklikler yapılacak mıdır ?

YTL açısından Türk Ticaret kanununda da değişiklik öngören bir kanun taslağı mevcuttur. Buna göre yapılacak değişikliğin başında hisse senetlerinin itibari kıymetleri gelmektedir. Tasarıya göre " Hisse senetlerinin itibari kıymeti en az bir Yeni Kuruştur ( eski düzenlemede on bin lira ). Bu kıymet ancak en az birer Yeni Kuruş olarak yükseltilebilir. Bu fıkrada belirtilen miktar Bakanlar Kurulunca yüz katına kadar artırılabilir."

"Şirketin müşkülleşmiş olan mali vaziyetinin ıslahı için hisse senetlerinin itibari kıymeti en az bir Yeni Kuruşa kadar indirilebilir" denilmektedir. Yapılması düşünülen diğer değişiklik ise şirketlerde payların bölünmesine yöneliktir. Buna göre "Mukavelede aksine hüküm olmadıkça, her bölümü yirmi beş Yeni Türk Lirasından aşağı olmamak şartıyla (eskiden beş yüz lira) bir payın bölünmesi ve bölünmüş payların devri caizdir."denilmektedir.


A.Ş.ler, hisse senetlerinin itibari değerini ne zamana Kadar YTL intibak ettireceklerdir. ?

Yapılması düşünülen değişikliğe göre ,hisse senetlerinin itibari kıymeti bir Yeni Kuruş ve katları şeklinde olmayan anonim şirketler 31/12/2009 tarihine kadar, 399 uncu maddesine intibak edecektir. Bakanlar Kurulu Kararı ile 31/12/2009 tarihinde sona erecek intibak süresi beş yıla kadar uzatılabilir. İntibak süresince anonim şirket hissedarlarının itibari değeri ne olursa olsun sahip olduğu paylardan doğan hakları saklıdır.

Şirketlerin intibak amaçlı sermaye artırımlarında çoğunluk kararı aranacak mıdır ?

İntibak amaçlı olarak yapılacak sermaye artırımı ve esas mukavele değişikliklerinde, şirket esas mukavelesinde aksine hüküm bulunsa dahi çoğunluk kararı aranılmayacaktır. TTK.nun 372. maddesinde yer alan nisaplar uygulanır ve imtiyazlı paylar genel kurulu yapılması şartları aranmaz.


Şirketlerin intibak amaçlı ana sözleşme değişimleri harca tabi midir ?

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun gereğince münhasıran intibak amaçlı yapılacak ana sözleşme değişikliklerinin tescili, her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Ancak, ana sözleşmede , sermaye değişimiyle birlikte başka değişimlerinde olması durumunda tamamı üzerinden her türlü vergi, resim ve harç alınacaktır.


Borçlular 2005 yılında TL üzerinden borç ödeyebilecekler midir ?

2005 yılında yalnızca bu yıla münhasır olarak nakdi ödeme yapılırken TL veya YTL banknot - Ykr madeni para kullanılmasında seçimlik hak ödemede bulunana ait olacaktır. Dolayısıyla, TL banknotun kabul edilmemesi alacaklının temerrüdüne yol açacaktır. Borçluya atfedilecek her hangi bir kusur olmayacaktır.


2005 yılında her İki para birimini taşıyan çekler geçerli olacak mıdır ?

2005 yılında düzenlenen çek; TL ve YTL olarak birlikte düzenlenmiş ve aynı tutarı gösteriyorsa geçerli olacak ve fakat aynı tutarı göstermiyorsa kural olarak yazı ile ifade edilen değere itibar edilecektir.


1.1.2005 tarihinden sonra eski çekler kullanılabilecek midir ?

1/1/2005 tarihinden sonra da eski çek karnelerinin kullanılmasına hukuki bir engel bulunmamaktadır. Eski çek karnelerinde bulunan TL ve Türk Lirası ibareleri keşideci tarafından YTL ve Yeni Türk Lirası'na göre düzeltilerek, paraflanmak suretiyle de kullanılabilecektir.

Çeklerin düzenlenmesi ve ibrazı ile ilgili diğer hususlar nelerdir ? Nelere dikkat etmek gerekmektedir ?

1/1/2005'den önce Yeni Türk Lirası (YTL) üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den önce ibraz edilirse; YTL, tedavülde olmadığından bankalarca ödeme yapılamayacaktır. 1/1/2005'den önce TL üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra ibraz edilirse; Kanun'un 3.maddesi uyarınca kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında TL'ye yapılan atıflar 2. maddede belirtilen değişim oranında YTL'ye yapılmış sayılacağından, çek YTL üzerinden işlem görecektir. 1/1/2005'den önce YTL üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra ibraz edilirse; YTL olarak ödenebilecektir. 1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonraki keşide tarihli, TL üzerinden keşide edilmiş bir çek, 1/1/2005'den önce ibraz edilirse; çeklerin ibraz edildiğinde ödenmesi kuralı ve söz konusu dönemde tedavül gücüne sahip tek para Biriminin TL olması karşısında bu çek TL olarak ödenecektir.

1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra YTL üzerinden keşide edilen bir çek, 1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra ibraz edilirse; bu çek Kanun uyarınca YTL üzerinden işlem görecektir. 1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra TL üzerinden keşide edilen bir çek,1/1/2005'den (bu tarih dahil) sonra ibraz edilirse; Kanun'un 3.maddesi uyarınca kıymetli evrak ve hukuki sonuç doğuran diğer belgeler ile ödeme ve değişim araçlarında TL'ye yapılan atıflar 2. maddede belirtilen değişim oranında YTL'ye yapılmış sayılacağından, anılan çek YTL üzerinden işlem görecektir.


YTL geçişin beklenilen olumsuz sonuçları Nelerdir ?

Yeni para birimine geçişin tüm olumlu yanlarına rağmen yaratacağı olumsuzlukları da görmezlikten gelmek mümkün değildir. Bu tür önemli bir para operasyonunun bir takım riskler taşıdığı ve olumsuzluklarının bulunduğu da muhakkaktır. Buna göre ;
Bu tür para değişikliği her toplumda bir tür psikolojik " şok etkisi " yaratmaktadır. Kamuoyu ve geniş halk tabakalarının bu şoka hazırlanması gerekmektedir. Halkın psikolojik açıdan böyle bir değişime hazırlanması zorunludur. Fiyat yuvarlamaları nedeniyle binlerle ifade edilen enflasyonist etki beklenmeli ve kabul edilmelidir. Operasyon ekstra zaman maliyeti yaratacaktır. Ve her kişi ve kurumda belirli maliyetler oluşturacaktır. Halk yeni paraya karşı bir güvensizlik duyabilir ve bu güvensizlik duygusu yeni para biriminin red edilmesi şeklinde oluşabilir. İstikrar tedbirlerine sadık kalınmalıdır. Akis halde, enflasyon kontrol altında tutulamazsa, yeniden bol sıfırlı banknot kupürlerine dönülür ki, verilen mücadelelerin ve yaşanılan sıkıntıların tamamı heba edilmiş olur. Gelirlerde psikolojik azalmanın yaratacağı talep daralması, ekonominin gerilemesine neden olabilir. Ülkemizde kira artışları serbestçe belirlendiği için, artışlar teamüllerin üzerinde seyredebilir. Operasyon, bir takım hukuki problemlerin doğumunda da neden olabilir.

Arkadaşına Gönder   Yazdır
  Pegem
Pegem
Ercan Gida