Serdar Ortaç - Casmin Otel  

 
Ercan Gida

Ziyaretçi Defteri

halil ibrahim

kaldırımdaki ağaçlar neden budanmıyor çok merak ediyorum
bu kaldırımlar ne zaman yapılacak kuaförler caddesinde kaldırımlara araç parkediyorlar inanmazsanız bir geçin bakın arabalar kaldırımda yayala...

Oku  |  Yaz

Ekonomi, Balans Ayarı Yapıyor

ABD’de başlayan ve Avrupa’nın ardından tüm dünyayı etkisi altına alan küresel ekonomik kriz, resmen ülkemizi sarmamasına rağmen beklenen bu tehlikeyi Ekinciler Demir Çelik Sanayi A.Ş. Genel Müdürü Çetin Kaya İskenderun. Org’a yorumladı.

Kriz, Demir Çelik sektörünü etkiledi mi? İflaslar yaşanabilir mi? En asgari bir şekilde kriz nasıl atlatılır? Demir Çelik sektörü, rakipleriyle rekabet etme yolunda engeller var mı? İşte bu ve buna benzer soruların cevabı, Ekinciler Demir ve Çelik Sanayi A.Ş. Genel Müdürü Çetin Kaya’dan geldi.

         

İskenderun ORG: Sayın Kaya, sizler geçmişte birçok kriz gören bir idareci olarak mevcut global krizden etkilenen fabrikalar var mı? İflas söylentileri bölgede artarak sürüyor. Size göre durum nedir?

Çetin Kaya: İçinde yaşadığımız kriz, sadece çelik sektöründe değil, ABD, Avrupa ve dünyayı saran bir ekonomik krizle karşı karşıyayız. Bu ekonomik kriz, birçok sektör gibi demir çelik sektörünü de etkiliyor. Bölgemiz ağırlıkta demir çelik sektörü olduğu için sanki sadece bu sektörde kriz var gibi görülüyor. Önce bunu açıklamakta fayda var. Sadece bu sektör de değil, metal, tekstil, gıda ve otomotiv gibi sektörler de krizin etkisi tehdidi altında. Demir Çelik sektöründe faaliyet gösteren bizler de, üretimimizin bir kısmını yurt içinde diğer kısmını da ihraç ediyoruz. Dünya genelindeki kriz, ihraç pazarında etkili oldu. Sektör, ihracatta talepsizlikle karşı karşıya olduğu için zorlanıyor. Üretim ve ihracat, bıçak gibi kesilmedi. Sadece eski canlılığını kaybetti. Üretim ve satış var. Bunun miktarı eskiye göre azaldı. Bir müddet bu şekilde gideceği öngörülüyor.

 

İskenderun ORG:Demir Çelik Sektörü bu tür krizleri sıklıkla yaşayan bir sektör. Şirket olarak ne gibi tedbirler alacaksınız?

Çetin Kaya: Ekinciler olarak 2000 yılında bir kriz yaşadık. Bu kriz, sadece bizi kapsamıştı. Tecrübe edindik. Kriz öncesi, kriz sırasında, sonrasında ve krizden nasıl çıkılır gibi sorunlardan dolayı geçmişte edindiğimiz tecrübeler bize yarayacak. Bunları değerlendirerek yolumuza devam edeceğiz.

 

İskenderun ORG:Kriz ortamında satışlarınız devam ediyor ve hala ürünlerinize talep var nasıl bir strateji izliyorsunuz?

Çetin Kaya: Üretimimiz, iç ve dış pazarlarla olan ilişkilerimiz devam ediyor. Bu dönemde kaliteli üretimimiz çok önem arz ediyor. Gerek iç piyasa gerekse dış pazarlar da Ekincileri bildiği için bizi tercih ediyor. Ürünlerimiz markadır. İhracat ve iç pazarda taahhütlerimizi yerine getirdiğimiz biliniyor. Birkaç senedir depreme dayanıklı deprem çeliği bu yönüyle birçok kullanıcının aldığı tercih ürünüdür.

 

İskenderun ORG:Çetin Bey, bölgede iflas eden veya edebilecek firmalar var mı?

Çetin Kaya: Bunu genelleştirmemek lazım. Bunları ben de duyuyorum. Bu dönemlerde asılsız dedikoduların, rekabete uygun olmayan söylentilerin, gerçek dışı yorumların, yanlış bilgilendirme temelinde haberlerin ortada uçuşup döndüğü bu söylentiler normaldir. Kimi fırsattan istifade etmek amacıyla, kimi bilmediğinden, kimi işin boyutunu kavrayamadığından iyi niyetiyle söylüyor. Sonuç itibariyle bu tür söylentilere, ancak yerinde bire bir incelemekle fikir sahibi olunabilir. Bu anlamda baktığımızda bu sektörde iflaslar, kapanmalar olacağını tahmin etmiyorum.

 

İskenderun ORG: Bu sektörde iflaslar, kapanmalar olacağını tahmin etmiyorum dediniz genel anlamda 2008 yılı demir çelik sektörünü nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çetin Kaya: 2008 yılının ilk 9 ayında demir çelik sektörü iyi bir dönem geçirdi. Bu dönemde fabrikaların karları iyiydi. Önümüzdeki dönemlerde birkaç ay belki kar edemeyecekler, belki az kar edecekler belki de zarar edecekler. Bu zararla 2008 yılında karları azaltacak, küçük negatiflere düşürecek. Fakat şirketler her zaman kar edecek diye bir kural yok. Zaman zaman zarar da edebilecek. Kümülâtifle baktığımızda birçok şirket yaşamını devam ettirecek. Bu süreçte dengeyi sağlayamayan, nakit akışını yapamayan, bankalar arasındaki olumlu diyalogu sürdüremeyen şirketler, sıkıntılar, iflaslar yaşayabilir. Bunların yaygın olacağını düşünmüyorum.

 

İskenderun ORG:Sektörün nasıl bir tedbir alması gerekir?

Çetin Kaya: Sektör, genel olarak çeşitli tedbirler alarak üretimden kısarak, bakım duruşlarını öne çekerek, çalışanlarını izne göndererek veya personel azaltarak, her şirket kendi bünyesini, altyapısına, pazarlarına, müşterilerine bağlı kalarak tedbir alacaktır, almak zorundadır.

           

İskenderun ORG:Kriz yönetimi gibi bir önlem diyorsunuz.

Çetin Kaya: Tabi, tamamen kriz yönetimi. Basından, kamuoyundan takip ediyoruz. Bu krizin 1999 krizinden daha da derin bir kriz olduğu deniliyor. Henüz Türkiye’nin iç piyasası etkilenmedi. Birçok firma, şimdiden tedbir alıyor. Krizi yönetme yoluna gidiyor. Ben şuna inanıyorum; geçiş dönemi yaşıyoruz. Bu geçiş döneminin zorlukları, birçok fabrika stoklarındaki hammaddeleri pahalı aldıkları için ürünün maliyetini yüksek tutuyor. Ürünlerimizi, market fiyatlarının altında satıyoruz. Stokundaki hammadde ve yardımcı malzemeler tükenene kadar zorluk yaşayacaktır. Bu geçiş süreci tamamlandıktan sonra, bu süreci kestirebilmek zor.

 

İskenderun ORG:Bu kriz sizce ne kadar sürer?

Çetin Kaya: Kimi 2009’un sonu, kimi iki yıl süreceğini ifade ediyor. Ne kadar sürerse sürsün nihayetinde nehrin öbür tarafına geçildiğinde market yeniden oluşacaktır. Birçok emtia fiyatları başta demir çelik, metal fiyatları yüksekti. Daha önce ihraç ürünlerinin fiyatları 1500 dolara kadar çıkmıştı. Şimdi ürün fiyatları 420–450 dolar civarında. Fiyatların bu kadar düşmesi çeşitli fırsatları beraberinde getirecek.

 

İskenderun ORG:Ne gibi fırsatlar?

Çetin Kaya: Bazı yatırımcılar belki pahalı dönemlerde yapamadığı yatırımlara başlayacak. Bu da ekonomiyi canlandıracak. Bu anlamda baktığımızda işin uzun vadesinde korkulacak bir şey yok. Ekonomi yeniden balans ayarını yapacak. Bu geçiş sürecinde gemisini iyi idare edebilen, fırtınalara, rüzgâra ve dalgalara karşı ayarlayabilen firmalar, bu durumu atlattığında marketteki yerini alabilecek.

 

İskenderun ORG:Bu tür krizler bazı kesimlere göre fırsattır dediniz. Hangi kesimlerin bu fırsatı değerlendirmesi lazım?

Çetin Kaya:  Bu dönem fırsat dönemidir. Özellikle yapı sektörü için fırsat dönemidir. Daha önce çok pahalı malzemeyle yapılan yatırımı, konutu, altyapıyı daha ucuz maliyetle yapacak. Özellikle, müteahhit firmaların, kamunun, altyapı yatırımı yapacak firmaların bu fırsatları değerlendirmelerini öneriyorum. Yapılacak yatırım toplam maliyetinde düşmeler getirecek. Ekonomi açısından önemlidir. Kriz, bazı çevreleri zorda bırakırken, bazı kesimlere de imkânlar sağlıyor. Nihayetinde bu balans olayıdır.

 

İskenderun ORG:Global krizden etkilenen demir çelik sektörü krizi nasıl aşacak?

Çetin Kaya: Demir Çelik sektörü, inişleri ve çıkışları yaşadı. Daha önce de 1990, 1995 ve 2000’li yıllarda yaşadık. Bu krizleri, diğerlerinden farklı kılan nokta dünyanın genelinde olmasıdır. Sektörümüz, genç ve dinamik, bilgili, tecrübeli ve insan kaynaklı bir sektördür. Rekabet etme kapasitesi yüksek bir sektördür. Rekabet edebilmesi için önündeki engellerin kalkması lazım. Avrupa’nın en pahalı elektrik enerjisini kullanıyoruz. Üretimde kullandığımız elektrik enerjisinin ortalama birim fiyatı 10 cent/kwh’i geçti.

 

İskenderun ORG: Rekabet edebilmenizin önündeki engeller neler?

Çetin Kaya: Bu yıl içerisinde elektriğe yüzde 46,64 doğalgaza yüzde 75,13 oranında zam yapıldı. Biz devletten, ayrıcalık, teşvik gibi destek istemiyoruz. Üretimimizle doğrudan ilgisi olmayan fonlar ve vergiler ödüyoruz. Bunların, yüzde 2 si TRT, yüzde 1’i Enerji Bakanlığı enerji fonuna, yüzde 1’i belediyelere tüketim vergisi olmak üzere toplam yüzde 4’e varan fonlar ödüyoruz. Bu oran, demir çelik için büyük bir orandır. Yüksek miktarda enerji kullanıyoruz. 1 milyon ton üretim yapan fabrika, 6-7 trilyon enerji faturası ödüyor. Buna ek olarak da ödediği yüzde 4 fonu hesapladığımız zaman 240–280 bin dolar ödüyoruz. Dünyanın hiçbir yerinde demir çelik fabrikaları kullandığı elektrik enerjisinden dolayı ayrıca devlete böyle bir fon ödemiyor. Bugüne kadar bunları söyledik. Kriz nedeniyle bunu yeniden söylemeyi yararlı görüyorum. Çünkü Demir Çelik sektörünün önünde engeldir. Bizde enerjide milyon KWH enerji tüketen toptancı konumundayız.

 

İskenderun ORG:Avrupa’da durum nedir?

Çetin Kaya: Avrupa’da çelik sektörü, kullandığı enerji büyüklüğüne göre enerji fiyatları düşürülerek öder. En yüksek ile en az ödeyen arasında yüzde 53’e varan farklar var. Bizde ise, bir konuttaki ile sanayide tüketilen enerji fiyatı aynı. AB uyum çerçevesinde düzenleme yapılması gerekirken, bizde yapılmadı.

 

İskenderun ORG:Enerji dışında yaşadığınız başka sıkıntılar var mı?

Çetin Kaya: Bir diğer sorun da ithal ettiğimiz hurda için ödediğimiz çevre vergisidir. Enerji Bakanlığı’na, ithal ettiğimiz hammadde sırf bedelinin binde 5’i kadar çevre vergisi olarak ödüyoruz. Avrupa’da ithal etmesine rağmen bu vergiyi ödemiyor. Bunların ortadan kalkması lazım.

 

İskenderun ORG:Sektör krizi kısa vadede nasıl atlatır?

Çetin Kaya: Bizim rakiplerimizin ülkeleri çok rahat yasal düzenlemeler yaparak firmalarını rahatlatıyor. Bazıları da daha önce koydukları ihraç vergilerini kaldırarak ihracatta güçlendiriyor. Kriz dönemine girmemize rağmen üretimimizle ilgisi olmayan haksız vergi ve fonlarla karşı karşıyayız. Bu vergi ve fonların alınmasının rekabet bakımından çeşitli haksızlıklara yol açtığını düşünüyorum. Bizim ülkemizde de bazı yasal düzenlemeler yapılırsa sektörün en asgari şekilde krizi atlatabileceğini düşünüyorum.

Arkadaşına Gönder   Yazdır
  Doğru Cevap