Recep EKİNCİ Herbalist
İnsan kulağının işitebildiği tüm farklı frekanstaki seslerin eşit güç ve yoğunlukta bir araya gelmesiyle oluşan kesintisiz, monoton bir sestir.
Ardışık anlık ses değişimleri barındırdığı için çevredeki ani gürültüleri maskelediği (kamufle ederek) ve zihni sakinleştirir.
BEYAZ GÜRÜLTÜNÜN KAYNAKLARI
DOĞAL SESLER:
· Kesintisiz yağmur sesi
· Deniz dalga sesleri
· Akarsu sesleri
· Rüzgarların uğultusu
YAPAY SESLER:
· Elektrik süpürgesi vızıltısı
· Saç kurutma makinası uğultusu
· Vantilatör sesi
· Televizyonun çeşitli sesleri
BEYAZ GÜRÜLTÜSÜNÜN (Seslerin) UYKUYA FAYDALARI:
Uykuya Geçişi Kolaylaştırır: Beyaz gürültü sesler çevrede oluşan kapı çarpması, sokaktaki ani sesleri perdeleyerek, beynin bu seslere odaklanmasını engeller ve derin uykuya geçişi hızlandırır.
Bebekleri Sakinleştirir: Beyaz gürültü anne karnındaki ses frekanslarına benzediği için huzursuz veya gaz sancısı çeken bebeklerin rahatlamasına yardımcı olur.
Hayata Odaklanmayı Arttırır: Çalışma veya ders çalışma sırasında arka plandaki rahatsız edici sesleri baskılayarak, bariyer oluşturarak dikkat dağınıklığını önler.
BEYAZ GÜRÜLTÜ (Ses): İnsan kulağının algılayabildiği 20 Hz. ile 20.000 Hz. arasındaki tüm ses frekanslarının oluşturduğu sinir sisteminde akustik maskeleme (auditory masking) adı verilen mekanizmayı tetikleyerek (devreye sokarak), çevredeki ani, keskin ve dikkat dağınıklığı ses değişimlerinin beyin tarafından algılanmasını (perdeleyerek) engeller.
Beyindeki işitsel korteksteki nöronal aktiviteyi stabilize eden bu homojen ses örtüsü, merkezi sinir sistemini ani ses uyarılarına karşı geliştirdiği irkilme refleksini baskılayarak uyku kalitesini arttırarak, oluşacak stres seviyesini düşürür. Bu uygulama tıp ve klinik psikoloji alanlarında sıklıkla değerlendirilmektedir. Beyaz seste uyunduğunda derin uyku olacağından, rüyada kabuslar görülmez.
Bazı insanlar uyuyabilmek için tamamen sessiz bir ortam isterken, bazıları vantilatör, televizyon, müzik veya yağmur sesini taklit eden sesler olmadan uyuma sıkıntısı yaşayabiliyor. Bu seslerin varlığında uyku moduna girebilmektedir.
Günün koşturması sona erdiğinde zihin, ertelenen düşüncelere ve endişelere daha fazla alan açmaktadır. Sessizlikte uyuyamayan kişiler yatağa girdiklerinde, geçmiş konuşmaları, ertesi gün yapacaklarını veya çözemedikleri sorunları düşünmeye başlayabilmektedir. Bunun için arka planda devam eden sabit sesler dikkatin düşüncelerden (olumsuz) uzaklaşmasını kolaylaştırabilmektedir.
Her gece aynı müzik, televizyon programları veya vantilatör vb. sesleri ile uyuyan kişiler benzer seslere, beyin zamanla bu sesleri dinleyince yatma vaktiyle ilişkilendirerek melatonin salınımı başlamaktadır.
MELATONİN (Uyku Hormonu): Bu sesler dinlenince (duyulunca) beyin epifiz organında otonom olarak melatonin uyku hormonu salgılanır.
UYKU PROBLEMİ YAŞAYAN KİŞİLER BEYAZ GÜRÜLTÜ DIŞINDA FARKLI RENK GÜRÜLTÜLER İLE UYUYABİLMEKTEDİR:
Ses dalgalarının frekans yoğunluklarına ve güç dağılımlarına göre renk gürültü sınıflandırmaları; Bu sınıflandırma, ses spektrumundaki enerji dağılımının değişmesi, insan beyni üzerinde farklı fizyolojik ve psikolojik etkiler uyandırabilmektedir.
PEMBE GÜRÜLTÜ (Pink Noise): Her oktavda gücü yarı yarıya (oktav başına 3 desibel) azalan daha düşük frekansların (bas seslerin) daha yoğun olduğu bir ses türüdür. Doğadaki kesintisiz yağmur sesi, rüzgar uğultusu, rüzgarda yaprak hışırtısı vb. pembe gürültüye örnek gösterilir. Bu sesleri insan beyni tarafından beyaz gürültüye kıyasla daha yumuşak, daha derin bir akustik yapı olarak algılanır.
KAHVERENGİ GÜRÜLTÜ (Brown Noise/Red Noise): Frekans gücü oktav başına 6 desibel düşen, bas tonların son derece baskın olduğu, derin bir uğultu hissiyatı yaratan akustik dalgalardır. Deniz dalgalarının kıyıya vuruşu, uzaktan gelen güçlü bir şelale veya su sesi kahverengi gürültü kategorisindedir. Kahverengi gürültüsü özellikle insanda derin gevşeme ve anksiyete tedavisinde olumlu sonuçlar alınabilmektedir.
MAVİ GÜRÜLTÜ (Blue Noise): Yüksek frekansların (tiz seslerin) enerjisinin daha yoğun olduğu, frekans yükseldikçe gücü artan ses yapılarıdır. Tıbbi uygulamalarda veya günlük yaşamda dinlenme amacıyla tercih edilmeyen keskin tınıya sahip akustik çeşididir. Beyaz ve kahverengi gürültüye kıyasla daha canlı ve parlak oluşu nedeniyle; özellikle çalışma saatlerinde zihinsel odaklanmayı ve konsantrasyonu destekler.